EditieNº MMXXVI · 2026
Onafhankelijke uitgavemaandag 10 augustus 2026

Affiches van toen: art deco, pin-ups, reisreclame en de huiskamer van de jaren vijftig
Kiezen en bewaren

Posters bewaren: rollen, plat leggen en verzenden zonder kreuk

Plat is beter dan rollen, en als u rolt: beeldzijde naar buiten om een koker van minstens tien centimeter. Klimaat, zuurvrij materiaal en verzendtips.

Papieren dossiers en documenten opgeslagen in gelabelde plastic opbergbakken en archiefkasten in een opslagruimte
Foto: Julia Pinnix/USFWS — Public domain · Wikimedia Commons

Plat is beter dan opgerold

Papier onthoudt de vorm waarin het lang heeft gelegen. Een poster die tien jaar opgerold in een koker zit, wil daarna niet meer vlak liggen, en oud papier dat bros is geworden kan bij het uitrollen langs de rand breken.

Bewaar daarom liggend als het kan: in een lade, tussen twee vellen zuurvrij papier, in een doos die iets groter is dan het vel. De foto bij dit artikel laat het principe zien zoals het in archieven gaat — gelabelde bakken op een plank, alles plat, alles vindbaar zonder dat er iets bewogen hoeft te worden.

Moet u toch rollen, doe het ruim

Gebruik een koker met een doorsnede van minstens tien centimeter; hoe dikker, hoe kleiner de spanning in het papier. Rol het vel met de bedrukte zijde naar buiten om de koker heen, niet erin geperst: dan staat de inktlaag onder trek in plaats van onder druk en scheurt hij minder snel.

Leg er een vel zuurvrij papier tussen, zodat de poster niet met zichzelf of met de kartonnen koker in contact staat. En rol nooit meer dan een paar vellen samen — het onderste vel krijgt anders alle druk te verduren.

Materiaal: zuurvrij, en niets wat kleeft

Gebruik zuurvrij, gebufferd papier en karton. Gewoon karton bevat zuur en lignine, en dat trekt in het vel dat ertegenaan ligt: u ziet dan na jaren een bruine afdruk in precies de vorm van het karton.

Vermijd verder alles met lijm. Plakband vergeelt en laat een olievlek na, plastic mapjes van pvc geven weekmakers af. Wilt u iets doorzichtigs, kies dan hoezen van polyester of polypropeen — die zijn chemisch rustig.

Klimaat: stabiel is belangrijker dan perfect

Papier zet uit en krimpt met de luchtvochtigheid mee. Een ruimte rond de achttien tot twintig graden met een relatieve vochtigheid tussen ruwweg vijfenveertig en vijfenvijftig procent is prima, maar het gaat vooral om de schommeling: telkens vochtig en dan weer droog is schadelijker dan constant iets te vochtig.

Dat maakt zolder en kelder de twee slechtste plekken in huis. Een kast in een gewone verwarmde kamer, niet tegen een buitenmuur, is beter dan welke bergruimte ook.

Verzenden zonder kreuk

Voor het verzenden geldt dezelfde regel: dikke koker, ruim gerold, en een tweede koker of stevige proppen aan de uiteinden zodat het vel niet kan verschuiven. Plak de poster niet vast aan de koker, ook niet met een klein stukje tape.

Gaat het om een groot en kwetsbaar affiche, dan is plat verzenden tussen twee platen hardboard veiliger dan rollen. Duurder, maar een gekreukte hoek is niet meer te herstellen — en hoe u het daarna ophangt, staat in formaat en lijst.

Veelgestelde vragen

Met de bedrukte kant naar binnen of naar buiten rollen?
Naar buiten. De inktlaag komt dan onder trekspanning in plaats van samengeperst te worden, waardoor er minder haarscheurtjes ontstaan.
Hoe krijg ik een opgerolde poster weer vlak?
Rol hem heel langzaam de andere kant op uit en leg hem daarna een paar weken plat onder een gelijkmatig gewicht, met zuurvrij papier ertussen. Bij bros papier kunt u dit beter aan een restaurator overlaten.
Mag een poster in een plastic hoes?
Alleen in polyester of polypropeen. Pvc geeft weekmakers af die zich in de inkt vastzetten en het vel plakkerig maken.